ważne ostrzeżenia

Ta norma europejska ujednoliciła wymagania dotyczące bezpieczeństwa jak i procedur sprawdzania dynamicznych lin wspinaczkowych w granicach Unii Europejskiej. Produkty, które są oznaczone symbolem tej normy spełniają jej wymagania odnośnie bezpieczeństwa. Jest to potwierdzone przez akredytowane laboratorium na podstawie badań próbek naszych produktów.

Sprawdzanie lin

ŚREDNICA
Średnica liny pojedynczej mierzona jest pod obciążeniem 10kg. Dla lin połówkowych ciężar ten wynosi 6kg, a dla lin bliźniaczych jest to 5kg. Jak widać poprawne zmierzenie średnicy liny w warunkach domowych może przysporzyć dużo trudności.

WAGA
Ten parametr jest wyrażany przez podanie wagi 1m liny. Waga liny pojedynczej niepoddanej żadnemu procesowi impregnacji może się wahać pomiędzy 55 a 88 g/m. Metr liny połówkowej waży w przybliżeniu 50g, a bliźniaczej ok. 42g. Waga rdzenia liny musi stanowić przynajmniej 50% wagi całkowitej.

LICZBA RWAŃ
Najprościej ujmując, chodzi o ilość odpadnięć, które powinna wytrzymać testowana lina. Norma EN 892 wymaga od lin pojedynczych wytrzymania przynajmniej 5 odpadnięć z obciążeniem 80kg. Liny połówkowe obciążane są ciężarem 55kg. Testy na linach bliźniaczych przeprowadza się obciążając obie żyły jednocześnie ciężarem 80kg wymagając wytrzymania przynajmniej 12 odpadnięć.
Ilość rwań, którą wytrzyma lina podczas testów jest miarą marginesu bezpieczeństwa, jaki zapewnia dana lina. Jest praktycznie niemożliwe, aby nowa lina rozerwała się podczas gwałtownego obciążenia, pod warunkiem, że jest w dobrym stanie i prawidłowo się z nią obchodzimy (zabezpieczamy przed otarciem o ostre krawędzi). Bezpieczeństwo jakie zapewnia lina będzie się zmniejszać wraz ze starzeniem i zużyciem materiału, na przykład poprzez działanie czynników obniżających wytrzymałość liny. Należy pamiętać, że wilgotność obniża wytrzymałość liny poprzez niekorzystne działanie na włókna poliamidowe, z których wyprodukowana jest lina.

MAKSYMALNA SIŁA GRANICZNA
W czasie testów liny obliczana jest wartość siły granicznej, która działa na ciężar testowy podczas odpadnięcia. Lina podczas odpadnięcia rozciąga się absorbując część energii. Siła graniczna to siła działająca na ciężar testowy w momencie maksymalnego rozciągnięcia liny i całkowitego wyhamowania lotu. Z punktu widzenia wspinacza im niższa jest ta siła, tym bardziej komfortowe i mniej odczuwalne jest odpadnięcie. Podczas testów siła graniczna zwiększa się za każdym rwaniem. Poziom przyrostu tej siły określa przekłada się na ilość rwań jaką wytrzyma lina: im ten przyrost będzie mniejszy, tym większa będzie żywotność liny i tym więcej wytrzyma ona odpadnięć.

Warunki w skale oraz podczas wspinaczki na sztucznych obiektach różnią się od tych symulowanych w laboratorium. Podczas testów w laboratoriach końce liny są zamocowane na sztywno do elementów układu pomiarowego. W rzeczywistości stosowane przyrządy asekuracyjne pozwalają na przesunięcie liny w przyrządzie i na dynamiczne wyłapywanie lotów. Jeśli podczas odpadnięcia prowadzącego asekurant wypuści odpowiednio pewnie odcinek liny z przyrządu, zmniejszy to energię upadku, a w konsekwencji siłę graniczną działającą na wspinacza który odpadł. Z tego względu zaleca się stosowanie przyrządów asekuracyjnych pozwalających na dynamiczną asekurację prowadzącego.

Ważnym czynnikiem wpływającym na energię upadku jest tak zwany współczynnik odpadnięcia (WO). Współczynnik odpadnięcia jest wartością podającą stosunek długości lotu do długości liny zaangażowanej w wyhamowanie lotu. W praktyce długość lotu nie ma wpływu na uzyskaną wielkość siły granicznej. Istotny jest jedynie współczynnik odpadnięcia. I tak lot o długości 5m z WO=1,5 będzie skutkował większą wyzwoloną siłą graniczną niż lot o długości 6m z WO=0,5.

POSUW OPLOTU
Podczas testu bada się o ile oplot liny przesunie się względem rdzenia podczas obciążenia powierzchni liny.. Test przeprowadza się na specjalnym urządzeniu i norma EN 892 stanowi, iż przesunięcie oplotu nie powinno być dłuższe niż 40 mm podczas rozciągnięcia liny do długości 1930 mm, czyli powinno być mniejsze niż 2%. W praktyce jeśli dochodzi do przesunięcia oplotu względem rdzenia skutkować to może powstaniem na powierzchni liny tak zwanych „guzków” i „pończoch”. Jeśli końcówki liny nie zostały poprawnie zakończone rdzeń może wyślizgnąć się z oplotu, lub też oplot może zejść z rdzenia. Końcówki naszych lin są zakańczane z wykorzystaniem ultradźwięków, aby scalić rdzeń z oplotem. Dzięki temu rozwiązaniu nie dochodzi do zjawiska posuwu oplotu względem rdzenia liny.

WYDŁUŻENIE STATYCZNE
Wydłużenie statyczne liny mierzone jest poprzez obciążenie liny ciężarem o wadze 80kg. Dla lin pojedynczych oraz bliźniaczych (przy jednoczesnym obciążeniu obu żył) wydłużenie nie powinno przekroczyć 8%. Dla lin połówkowych wartość ta wynosi 10% (przy obciążeniu jednej żyły).

WYDŁUŻENIE PODCZAS PIERWSZEGO ODPADNIĘCIA
Parametr ten podaje wartość wydłużenia jakiemu podlega lina podczas pierwszego testowego odpadnięcia. Maksymalną dopuszczalną wartością jest 40%. Warto zwrócić uwagę na fakt, że parametr ten znacznie lepiej oddaje właściwości liny niż parametr wydłużenia statycznego. Wszystkie nasze liny mają współczynniki wydłużenia w przedziale 30-35%, co oznacza, że z dużym zapasem spełniają wymagania normy EN.

WĘZŁOWATOŚĆ
Doskonała elastyczność jest jedną z najważniejszych właściwości lin wspinaczkowych. W jaki sposób jest zatem mierzona? Na końcu liny zawiązywany jest węzeł zwykły, a następnie końcówka liny obciążana jest ciężarem o wadze 10kg. Współczynnik węzłowatości określa się poprzez wyliczenie stosunku wewnętrznej średnicy węzła do średnicy liny. Maksymalną dopuszczalną wartością jest 1,1.
Zwróćmy uwagę, że słaba węzłowatość upośledza możliwość wiązania na linie węzłów, jak również ma wpływ na ułożenie liny w przelotach, które nie są umieszczone w linii prostej. Także podczas hamowania odpadnięć słaba węzłowatość może prowadzić do nierównomiernego rozprowadzenia siły po całej linie. Węzłowatość liny może się pogorszyć przez niewłaściwe obchodzenie się z liną oraz wpływ czynników atmosferycznych.

Próby lin na wieży testowej

LANEX wykorzystuje do testowania lin własne nowoczesne laboratorium, w którym badane są poszczególne parametry lin, włącznie z testami rwań. Dzięki temu nowe modele lin trafiają do europejskich laboratoriów certyfikacyjnych już przetestowane i z określonymi parametrami zapewniającymi spełnienie wymaganych norm. Przy certyfikacji swoich produktów LANEX korzysta z usług akredytowanego laboratorium znajdującego się we Wiedniu.

^ do góry